Apa Ana Basa Jawa Ditulis Nang Aksara Sunda?

Bahasa Jawa umume ditulis nganggo huruf latin, pegon Arab, utawa aksara Jawa. Nanging ana uga sing njajal nulis basa Jawa, luwih-luwih dialek Banyumasan, nganggo aksara Sunda. Kiye dudu perkara umum, nanging ana sing wis nindakna. Salah siji contone ana nang blog asbaja.blogspot.com, sing isine crita basa Jawa nanging ditulis nganggo aksara Sunda. Sekang kono katon yen kreativitas basa lan aksara bisa mlaku bareng, ora kudu tansah manut pakem lawas bae.

Ana sawetara alesan kenapa milih aksara Sunda ketimbang aksara Jawa. Sing kapisan soal spasi. Nang aksara Jawa, spasi ora dienggo kaya nang tulisan latin. Nalika loro tembung ketemu, kerep katon kaya dadi siji lan kadhang nggawe wong kang maca dadi bingung. Kanggo wong sing durung biasa, perkara kiye bisa dadi alangan gedhe amarga maca dadi ora lancar lan kudu mikir luwih suwe.

Alesan kapindho yaiku soal ketegasan swara. Nang aksara Jawa, swara vokal kerep ditandhani nganggo huruf “ha”. Dene basa ibu dialek Banyumasan, saben tembung biasane diomongnana kanthi teges lan cetha. Mulane nalika maca tulisan aksara Jawa, rasane kurang sreg amarga ora nggambarna ketegasan pangucapane. Ana sing ngomong yen apa sing diomongna ya kuwe sing ditulis, nanging nang praktiké ora mesthi nggambarna swara asli, kayata “hana” kanggo “ana” utawa “ono”, lan “lampiyon” kanggo “lampion”.

Sabanjure yaiku babagan pasangan. Nang aksara Jawa ana aturan pasangan sing otomatis muncul nalika ana rong konsonan ketemu (dudu layar, cecak, wignyan, lan liyane) . Kahanan kiye kadhang malah nggawe tulisan dadi luwih angel diwaca, luwih-luwih yen sing maca isih pemula. Contone tembung “bus tingkat”, huruf “ta”-ne kudu dadi pasangan sanadyan kuwi rong tembung beda. Nang aksara Sunda ora ana sistem pasangan kaya kuwe, mula katon luwih prasaja lan luwih gampang diwaca.

Ora mung pasangan, ana maning huruf murda utawa huruf gedhe nang aksara Jawa sing kadhang mbingungna. Aturan-aturane dirasa cukup ribet, ora mung kanggo wong njaba nanging uga kanggo wong Jawa dhewe sing ora tau nampa pelajaran aksara Jawa kanthi resmi nang sekolah. Nulis “le”, “re”, utawa “kre” nduweni aturan dhewe. Nalika nulis tembung “leres”, kudu nganggo aksara khusus. Miturut panemuku, aturan kaya kiye katon kakehan lan ora praktis.

Sekang sisi kerumitan, aksara Jawa pancen nduweni nilai sejarah lan budaya sing dhuwur. Nanging kanggo pemula, aturan sing akeh bisa nggawe semangat sinau mudhun. Wong sing ora tau sekolah nang lingkungan sing maringi pelajaran basa lan aksara Jawa mesthi bakal krasa angel. Dibandhingna karo aksara Sunda sing luwih langsung lan ora kakehan variasi pasangan, wong bisa luwih cepet paham lan lancar maca.