Basa Jawa Banyumasan

Sawijining dina inyong ketemu karo kanca sing nduwé usaha iwak hias lan akuarium. Usahané wis mlaku lumayan apik lan malah wis nduwé siji outlet nang pinggir gili. Nang tengah obrolan santai, dhéwéké banjur ngejék inyong kerja sama. Rencanané inyong dikon mbangun kolam kanggo nyimpen bibit iwak sing mengko bakal didol. Awalé biaya sing disebut mung kira-kira sakjuta rupiah, mula inyong mikir usaha kiye kayane isih entheng kanggo dicoba. Nanging sawisé diitung maning kanthi luwih rinci, biaya mbangun kolam jebulé dadi membengkak tekan rongjuta luwih. Ukuran kolamé kurang luwih 2,3 x 3 mèter lan dibangun permanén nganggo bata hebel, diplester, lan mungkin uga nganggo pondasi wesi bén luwih kuat. Nalika ngrungokna rincian biaya kuwé, inyong mulai krasa yén modal sing kudu metu ora sethithik. Padahal sing nyediakna bibit iwak lan mesin aerator tetep kancané inyong. Sing marai inyong luwih mikir maning yaiku soal pembagian keuntungan sing ora tau dijelasna kanthi terang. Dhéwéké...

Papua dudu lemah kosong. Lemah kuwé wis suwé dadi papan urip lan sumber panguripan kanggo masyarakat adat sekang jaman biyén. Film dokuménter “Pésta Babi” garapan lan siki dadi omongan ramé nang media sosial amarga mbukak kenyataan babagan éksploitasi lemah Papua sing gedhé-gedhéyan. Akéh wong sing nonton filem kiyé nganti nétésna banyu mata, merga apa sing dialami sedulur-sedulur Papua pancén nglarani ati lan nggeterna rasa kemanusiaan. Filem kiyé uga oléh dukungan sekang macem-macem komunitas lan kelompok masyarakat sing peduli karo nasib rakyat tertindas. Nanging nang sisih liyané, pemutaran filem “Pésta Babi” malah dicekal nang pirang-pirang panggonan. Alesané méh padha kabéh, yaiku dianggep filem provokatif lan pemecah belah. Sing unik, wong-wong utawa instansi sing ngalangi pemutaran film kuwé akéh sing ana gandhéngané karo pemerintah, lan lucuné maning, sebagiyan durung tau nonton filemé nganti rampung nanging wis langsung ménéhi cap négatif. Kahanan kuwé nggawé akéh...

Peralihan sekang lenga tanah menyang élpiji nang Indonesia kerep nimbulna macem-macem panemu nang masyarakat. Ora sethithik sing nganggep kebijakan kiyé dadi langkah politik sing keliru, malah ana uga sing percaya nék minyak tanah nguja dilarangna bén wong-wong pada pindhah. Crita kaya kuwé nyebar amba, luwih-luwih merga owah-owahan kiyé kerasa cepet lan langsung kena kebutuhan urip saben dina. Kebijakan konvérsi kiyé mulai dilakokna sacara gedhé-gedhéyan pas jaman pamaréntahané Susilo Bambang Yudhoyono bareng wakilé Yusuf Kalla sekitar taun 2007. Wektu kuwé, pamaréntah lagi ngadepi beban subsidi énérgi sing gedhé banget, utamané sekang lenga tanah. Regané sing murah banget nggawé panggunaan dadi mundhak, déné negara kudu nutupi selisih rega pasar sing terus mundhak. Nanging, lenga tanah sing kerep dianggep dadi “produk asli Indonesia” sejatiné ora sepenuhé kaya kuwé. Produksi minyak nang Indonesia wis mudhun sekang awal taun 2000-an, dadi kebutuhan bahan bakar, kalebu leng...

K A Serayu kuwé dadi siji-sijiné sepur sing nyambungna Jakarta karo Kroya utawa Purwokerto liwat Bandung. Rute kiyé béda karo sepur liyané sing umumé sekang Jakarta menyang Purwokerto liwat Cirebon sing luwih cepet amarga mlebu lintas tengah. Amarga jaluré muter liwat Bandung, K A Serayu dadi pilihan penting kanggo warga nang wilayah Priangan Timur kaya Tasikmalaya, Ciamis, lan Banjar sing arep lunga menyang Jakarta. Akéh wong milih sepur kiyé amarga regané murah, mung watara Rp 67.000 baé. Kanggo masyarakat, utamané sing péngin ngirit biaya perjalanan, K A Serayu kuwé dadi andalan sing tetep dienggo nganti siki. Sanajan wektu tempuhé luwih suwé, nanging akses sing diwenéhna tetep penting banget kanggo mobilitas warga. Kanggo jadwal sekang Pasar Senén menyang Purwokerto, ana loro pilihan yaiku sepur ésuk lan wengi. K A Serayu ésuk budhal jam 09.30 W I B lan tekan Purwokerto watara jam 20.35 W I B, kanthi durasi kurang luwih 11 jam 5 menit. Déné K A Serayu wengi budhal jam 1...

Satria deterjén Sabun Haji lan Umroh sekang Bandar Deterjen kuwi dadi salah siji produk sing dirancang khusus kanggo nyukupi kabutuhan perlengkapan ibadah. Produk kiyé ana nang bentuk cair lan bubuk, dadi wong sing nganggo bisa milih miturut kabutuhané dhéwék. Kanthi macem-macem kemasan lan ukuran, deterjén kiyé dadi luwih fléksibel lan gampang dienggo nang kahanan apa baé. Keunggulan utama sekang produk kiyé ana nang formulané sing luwih aman. Deterjén kiyé ora nganggo parfum, ora nganggo pewarna, lan uga ora ngandhut alkohol utawa formalin. Kuwé ndadékna luwih alus lan ora ngrusak kain suci sing biasané dienggo kanggo ibadah. Wong sing nganggo dadi ora perlu kuwatir maning karo bahan kimia sing mbebayani. Kajaba kuwé, Satria deterjén uga dirancang bén nduwé busa sing sethithik. Kiyé penting amarga busa sing ora kakéhan bakal luwih gampang dibilas. Prosés mbilas dadi luwih cepet lan ora ribet, dadi luwih praktis kanggo dienggo saben dina, utamané nalika lagi nyiapna perja...

Wit klapa kuwé salah siji tanduran sing paling cedhak karo urip masyarakat Nusantara. Sekang pesisir tekan pedalaman, anané dudu mung dadi hiasan pemandangan, nanging dadi sumber panguripan sing akéh gunané. Ora kakéhan yén klapa kerep diarani “wit panguripan” amarga meh kabéh bagéané téyéng dienggo. Keunikan wit klapa ora mung ana nang gunané, nanging uga ana nang sugihé kosakata sing nyertainé. Nang budaya lokal, saben bagéan sekang wit kiyé nduwé jeneng dhéwék-dhéwék. Kahanan kuwé nuduhna sepira cedhaké hubungan manungsa karo klapa, nganti saben rinciané diwénéhi idéntitas khusus. Sekang bagéan paling nduwur, ana godhong enom klapa sing diarani janur. Janur kerep dienggo nang macem-macem upacara adat, utamané nang pernikahan lan ritual tradisional. Déné godhong sing luwih tuwa dienggo dadi bahan anyaman, atap omah, tekan kerajinan tangan. Mlebu menyang wohé, klapa nduwé akéh jeneng manut tahapan tuwuhé. Klapa enom sing isih ana banyuné seger diarani degan, déné sing luwi...

Kepriwé arep sinau aksara Jawa, jajal! Akéh wong sing wis suwé manggon nang prantowan, malah sekang cilik, dumadakan kepéngin sinau aksara Jawa. Semangat kuwé apik, luwih-luwih nék ana rasa pengin bali nang oyod budaya. Ning kanyatané, sinau aksara Jawa kuwé ora sederhana sing dibayangna, apamaning nék mung ngandelna internét tanpa tuntunan sing bener. Biasané, langkah pisan sing dilakoni ya ndeleng bagan huruf nang internét, terus langsung njajal nulis utawa ngetik. Sekilas pancén katon gampang, kaya mung nyocogna huruf karo swara. Amarga pengin cepet téyéng, akéh sing langsung prakték tanpa ngerti dhasar-dhasaré dhisik. Padahal, nang balik bentuké sing unik, aksara Jawa nduwéni aturan sing rada ruwet. Nalika wis berhasil nulis siji loro tembung, rasa seneng mesthi muncul. Malah ora sethithik sing langsung pengin “pamér” nang media sosial. Kuwé wajar, amarga ana rasa bangga dhéwék nalika téyéng nganggo aksara tradisional. Ning kerep banget sing ditulis kuwé isih akéh kesal...