Melasi Pisan Wong Solo Kudu Kerja Keras Bén Tulisan “Sala” Kuwé Tetep Muni “Solo”

Wong Solo kerep dadi bahan omongan nalika ana sing mbahas babagan basa lan aksara Jawa. Jeneng kutha sing umumé ditulis “Solo” nang basa Indonesia, nang aksara lan basa Jawa sejatiné ditulis “Sala”. Nanging senajan tulisané “Sala”, wong-wong nang kono wis suwé banget ngucapna kanthi swara pungkasan “-o”, dadi “Solo”. Kahanan kiyé kadhang nggawé wong liya dadi gumun lan takon-takon.

Nang tradhisi aksara Jawa, tulisan “Sala” kuwé sejatiné manut aturan éjaan lawas sing wis ana sekang jaman biyén. Aksara Jawa nduwé cara dhéwék kanggo nulis lan maca tembung, lan ora mesthi padha persis karo cara wong modéren ngucapna. Mula, tulisan “Sala” kuwé sejatiné ora salah, amarga mung nuruti pakem lawas sing wis suwé ngenggo sistem kuwe.

Nanging nang panguripan saben dina, wong Solo tetep kukuh ngomong “Solo”. Swara “-o” nang mburi tembung kuwé wis dadi kebiasaan lisan sing ngrembaka nang masyarakat. Sanajan tulisané nang basa Jawa tetep “Sala”, wong-wong tetep rumangsa luwih pas lan luwih kepénak yén ngomong “Solo”.

Kahanan kiyé kadhang diarani lucu utawa malah nelangsa déning wong liya. Ana sing ngomong kaya-kaya wong Solo kudu kerja keras supaya tulisan “Sala” kuwé tetep muni “Solo”. Padahal sejatiné fénoména kiyé lumrah baé nang perkembangan basa, amarga antarané tulisan lan ucapan kerep ngalami owah-owahan sekang wektu maring wektu.

Nang perkembangan basa Jawa dhéwék, akéh tembung sing tulisané siji nanging cara ngomongé bisa béda-béda gumantung dialék lan kebiasaan masyarakat. Mula ora anéh yén “Sala” tetep ngomongé “Solo”. Basa kuwé urip nang tengah masyarakat, lan masyarakat sing nggawé aturan anyar liwat kebiasaan ngomong saben dina.

Kahanan kiyé uga nuduhna yén basa lan aksara kadang mlaku dhéwék-dhéwék. Aksara Jawa tetep ngenggo pakem lawas sing wis diwarisna turun-temurun, déné ucapan masyarakat terus ngalami penyesuaian karo rasa basa sing dirasa luwih trep. Sekang kéné kita bisa weruh carané budaya basa tetep lestari senajan ana perbedaan cilik antarané tulisan lan ucapan.

Mula, yén ana sing ngomong melasi wong Solo amarga kudu ngomongé “Solo” sekang tulisan “Sala”, sejatiné kuwé mung cara guyon baé kanggo nggambarna uniké basa Jawa. Wong Solo tetep bangga karo jeneng kuthané, apa ditulis “Sala” utawa diucapna “Solo”. Sing penting, idéntitas budaya lan sejarah kutha kuwé tetep urip lan dikenal nganti siki.